Mis Reza de Wet: Notas, Studiegids, Karakters, Temas & Analise, Opsomming

Vinnige Verwysing	Besonderhede
Skrywer	Reza de Wet (1952 tot 2012)
Genre	Eenbedryf, deel van die trilogie Trits (Mis, Mirakel, Drif)
Voorgeskryf vir	Graad 12 Afrikaans Huistaal
Milieu	‘n Arm kombuis op ‘n kleinhoewetjie in ‘n plattelandse Vrystaatse dorpie tydens die Groot Depressie (1936)
Datum	31 Augustus (die laaste nag van winter, die vooraand van Lentedag)
Tyd	Aand tot middernag
Karakters	Miem (moeder), Meisie/Margareta Johanna (dogter), Gertie (vriendin/LO-onderwyseres), Konstabel van der Riet (blinde polisieman/nar), Gabriël/Pa (vader op die solder)
Hooftemas	Bevryding vs onderdrukking, blindheid vs sig, Calvinistiese skynheiligheid, identiteit, seksuele frustrasie, sprokieselemente
Dramatiese struktuur	Eenbedryf met aanloop, motoriese moment (Konstabel se aankoms), verwikkeling, klimaks (transformasie), oop einde

Waaroor Gaan Mis deur Reza de Wet?

Miem en haar dogter Meisie sit in hul klein, benouende kombuis en maak sakke om mis in te verpak. Hulle verkoop hierdie mis aan boere vir kunsmis. Dit is hul enigste inkomste. Meisie se pa Gabriël woon al sewe jaar lank op die solder nadat hy die familieplaas tydens die Depressie verloor het. Hy kommunikeer slegs deur ‘n valdeur en ‘n mandjie wat hy laat sak wanneer hy kos nodig het of sy emmer gelediger moet word.

Dit is die aand van 31 Augustus en albei vroue is doodsbang. Twee meisies, Rienie Pieterse en Sannie Koen, het op presies hierdie datum in die vorige twee jare geheimsinnig verdwyn. Die dorp glo ‘n verkragter/moordenaar is verantwoordelik. Miem het alles toegesluit. Die dominee en ouderlinge bid deur die nag.

Gertie, ‘n middeljarige ou nooi en LO-onderwyseres (en Miem se vriendin), kom aan omdat sy te bang is om alleen te wees. Sy vertel hulle van die “freaks” wat sy by die besoekende sirkus gesien het. Dit fassineer Meisie maar ontstel Miem.

Dan kom ‘n blinde Konstabel van der Riet aan, vermoedelik om hulle te beskerm. Hy is vreemd, sjarmant en manipulerend. Hy gebruik sy verhoogde reuksin om elke vrou te “lees”. Deur die aand ontbloot hy elke vrou se onderdrukte begeertes. Hy gee vir Gertie ‘n oomblik van seksuele bevryding deur sy verhaal oor sy “Tant Hannie.” Hy luister na Meisie se drome van vryheid en die sirkus.

Teen middernag ondergaan die Konstabel ‘n transformasie. Hy draai sy polisiebaadjie binnekant buite om ‘n blink sy narrepak met diamantpatrone te openbaar. Hy kan skielik sien. Meisie verskyn in haar wit voorstellingsrok, kaalvoet (presies soos die twee vorige “vermiste” meisies). Sy dans, eers huiwerig en dan met toenemende oorgawe, en stap by die agterdeur uit saam met die Konstabel nar die nag in, na die sirkusmusiek toe.

Die Sewe Betekenisse van die Titel “Mis” deur Reza de Wet

Die titel “Mis” is een van die belangrikste elemente in die drama omdat dit op minstens sewe verskillende vlakke werk. Dit is ‘n gunsteling eksamenvraag.

#	Betekenis	Hoe Dit in die Drama Voorkom
1	Dieremis / kunsmis	Die mees voor die hand liggende betekenis. Miem en Meisie maak ‘n bestaan deur mis te verpak en te verkoop. Die hele erf is daarmee bedek. Die reuk jaag besoekers (en potensiële vryers vir Meisie) weg. Meisie plant rose buite haar venster om die stank te probeer verberg. Mis simboliseer ook vrugbaarheid (dit is vroeg lente en boere het dit nodig om te plant).
2	Menslike afval	Gabriël se emmer word van die solder af laat sak. Meisie moet die spatsels op die vloer skoonmaak. Die emmer-episode is belangrik omdat dit die Konstabel die geleentheid gee om alleen met Meisie buite te gaan en die middernag ontmoeting te reël.
3	Mis / newel	Iets wat jou verhoed om duidelik te sien. Simbolies van Miem en Gertie se onvermoë om die werklikheid te sien. Hulle leef in hul eie nou wêreldjie en heg hul eie interpretasies aan dinge wat hulle nie verstaan nie (soos die verdwynings). Miem se voortdurende verwysings na swak sig (die naald en gare) versterk dit.
4	“Jy het dit mis” (Jy het dit verkeerd)	Miem en Gertie het dit mis wanneer hulle dink die meisies is vermoor. Hulle het dit mis wanneer hulle dink geslote deure en vensters sal die bose buite hou. Hulle het dit mis wanneer hulle die Konstabel vertrou om hulle te beskerm. Dit gaan oor ‘n fundamentele misverstand van wat werklik gebeur.
5	Vermis / verlang	Miem vermis haar man Gabriël (sewe jaar op die solder). Meisie vermis jong geselskap en ‘n normale lewe. Die “ver-mis-te meisies” skakel direk met die titel.
6	Mis (Rooms-Katolieke Mis / Nagmaal)	Meisie se wit voorstellingsrok skakel met die kerklike sakrament. Na voorstelling word sy as volwassene deur die kerk aanvaar en mag sy Nagmaal gebruik. Ironies genoeg behandel haar ma haar steeds as ‘n kind. Die wit rok simboliseer ook reinheid, ‘n bruid en nuwe lewe. Gabriël het “opgegaan,” amper soos ‘n hemelvaart. Die Konstabel dien as ‘n soort biegvader aangesien elke vrou haar hart vir hom oopmaak.
7	Miserabel / ellendige bestaan	Die Middeleeuse gesegde “Wat is die lewe anders as stank en mis?” is van toepassing op die soort bestaan wat Meisie verduur te midde van haar ma se bekrompenheid en haar vriendin se skynheiligheid.

Karakters in Mis deur Reza de Wet

Miem (Moeder / Antagonis)

Aspek	Besonderhede
Voorkoms	Oorgewig, middeljarig, ‘n vlegsel bo-oor haar kop. Diabeet met water op die knieë (sit voortdurend haar been op ‘n stoel om dit te rus)
Rol	Matriarg van die huishouding in die afwesigheid van die Afrikaner patriarg. Domineer Meisie en tot ‘n mate ook Gertie
Persoonlikheid	Wilskragtig, manipulerend, diep konserwatief. Verteenwoordig streng Calvinisme en die sosiale stelsel van ‘n deel van die Afrikanergemeenskap
Manipulasie	Sy speel op Meisie se skuldgevoel om haar binne te hou. Toe Meisie eenkeer na die sirkus gesluip het, het Miem gerieflik “siek” geword van die skok. Sy herinner Meisie voortdurend daaraan om haar te beheer
Blindheid (figuurlik)	Sy kan nie sien dat sy dieselfde foute maak as die ander ouers wie se dogters verdwyn het nie. Sy praat van hoe Rienie se pa oorheersend was en Sannie se ma vol agterdog, sonder om te besef sy is skuldig aan dieselfde
Seksuele frustrasie	Ten spyte van haar konserwatiewe fasade erken sy openlik aan die Konstabel (‘n volkome vreemdeling) dat sy manlike teenwoordigheid in die huis snags “gevoelens” in haar wakker maak. Haar man is al sewe jaar op die solder
Ironie	Sy lyk asof sy haar dogter beskerm, maar sy is eintlik die een wat haar versmoor. Die ding wat sy die meeste gevrees het (Meisie se vertrek) gebeur as gevolg van haar eie gedrag. Die Konstabel wat sy vertrou het, word die agent van Meisie se vertrek

Meisie / Margareta Johanna (Dogter / Protagonis)

Aspek	Besonderhede
Voorkoms	Mooi jong meisie met lang hare en ‘n ou rok. Bleek (weerspieël haar binnenshuise bestaan), eelterige hande, afgetrokke skouers
Naambetekenis	“Meisie” weerspieël haar identiteitloosheid. Sy is net “meisie” sonder ‘n eie identiteit. Wanneer sy vir die Konstabel haar volle naam vertel, Margareta Johanna, herhaal sy dit verskeie kere asof sy vir die eerste keer haar eie identiteit opeis
Persoonlikheid	Onderdanig, gehoorsaam, swaarmoedig. Sy sê ja en amen op alles wat Miem sê. Maar onderliggend is sy ‘n dromer wat smag na die sirkus, die ligte, vryheid
Innerlike konflik	Sy weet sy mag nie na die sirkusligte kyk nie maar doen dit tog. Sy weet sy moenie oor die sirkus praat nie maar wag vir enige geleentheid. Sy erken haar ma het haar goed grootgemaak maar sy was ongehoorsaam
Simboliese rol	Sy is die blom wat uit die mis groei. Sy verteenwoordig die brug tussen twee wêrelde: die banale, stinkende wêreld van mis en die betowerende, magiese wêreld van die sirkus. Haar kaalvoet dans in die wit rok simboliseer die aflegging van die aardse en die opneming deur die magiese
Transformasie	Van ‘n skaam, onderdanige meisie verander sy in ‘n vrye droomvrou, ‘n magiese danseres wat ligvoetig die donker wêreld van droom, spel en die irrasionele betree. Die toneelrigtings beskryf haar bewegings as soos dié van ‘n marionet wat toenemend oorgegee raak. Studiegidse vergelyk haar ook met ‘n vlinder wat uit ‘n kokon kruip (die metamorfose van gevangenskap na vryheid)
Verband met die wind	Die huilende wind word herhaaldelik verpersoonlik as Meisie se gevoelens. Wanneer die wind huil, huil Meisie van binne

Gertie (LO-onderwyseres / Tritagonis)

Aspek	Besonderhede
Voorkoms	Klein, dof, middeljarige vrou met ‘n knotjie. Hoed skeef oor een oog, wolbaadjie, lelike ou rok daaronder
Persoonlikheid	Lyk eers konserwatief. Eintlik ‘n onderdrukte en seksueel gefrustreerde vrou. Haar obsessie met LO, fisieke gesondheid en vars lug is ‘n skild waaragter sy skuil
Skynheiligheid	Sy maak asof sy die sirkus haat (want Miem verwag dit) maar sy het self gaan kyk na die “freaks.” Sy beweer sy het gegaan om dankbaar te wees vir wat sy het, maar sy was duidelik deur nuuskierigheid gedryf
Desperaat vir manlike aandag	Sy probeer die Konstabel se aandag wen deur klein gunste (sy stok optel, koffie aanbied). Sy stuur Miem en Meisie bed toe sodat sy alleen met hom kan wees. Wanneer Meisie en die Konstabel buite is, roep sy hulle in onder die voorwendsel dat Meisie siek sal word
Die Tant Hannie toneel	Die Konstabel beskryf sy Tant Hannie: mooi, lang goue hare, ‘n goeie danseres. Gertie boots die beskrywing fisiek na, dans suggestief en begin ekstaties ontklee. Wanneer Miem se voetstappe naderkom, gryp sy haar klere en vlug in paniek by die agterdeur uit
Simboliese rol	Sy is die verwelkte blom. Anders as Meisie (die ontluikende blom) is Gertie se oomblik van bevryding deur die Tant Hannie fantasie van korte duur. Nadat Miem haar onderbreek, trek sy terug in haar ou rol as die ou nooi. Haar transformasie hou nie

Konstabel van der Riet (Blinde Polisieman / Nar)

Aspek	Besonderhede
Voorkoms	Geheimsinnig, tussen 30 en 40. Polisie-uniform, donker bril, kierie, ‘n sak (waaruit hy later ‘n appel haal). Vreemd blind vir iemand in sy beroep
Naam	“Van der Riet” en sy bynaam “Snuf-in-die-neus.” Ironies dat Miem, wat altyd na die bose soek, nie “snuf in die neus kry” (agterdog kry) nie
Verhoogde sintuie	Hy vergoed vir blindheid met buitengewone reuk en gehoor. Hy “lees” elke vrou deur reuk: Meisie ruik soos ‘n jong, ongetroude meisie (blomme). Gertie ruik “suur, amper soos dikmelk”
Manipulasie	Hy openbaar slegs inligting oor homself wat hy kan gebruik om te manipuleer. Hy vertel elke vrou presies wat sy nodig het om te hoor. Hy ontlok hul onderdrukte begeertes
Die transformasie	Teen middernag draai hy sy polisiebaadjie binnekant buite om ‘n blink sy narrepak met silwer en swart diamantpatrone te openbaar. Hy kan nou sien. Soos ‘n towenaar bevry hy Meisie van haar omstandighede
Twee in een	Hy trek nie ‘n ander baadjie aan nie. Hy draai dieselfde baadjie binnekant buite. Dit is beduidend want dit wys hy is twee helftes van een geheel: die gesagsfiguur (polisieman) en die bevryder (nar/towenaar). Die gehoor is getuie van hierdie transformasie, wat hulle medepligtig maak
Verband met vorige verdwynings	Beide Rienie en Sannie het kaalvoet en in hul voorstellingsrokke verdwyn op die laaste nag van Augustus. Meisie doen presies dieselfde. Die Konstabel het vir Meisie gesê wat om aan te trek toe hulle buite was om die emmer leeg te maak
Appel	Hy dra ‘n appel in sy sak. Dit is ‘n verwysing na die verbode vrug (Boom van Kennis van Goed en Kwaad) en voorspel Meisie se versoeking en “val”

Gabriël / Pa (Vader op die Solder)

Aspek	Besonderhede
Sigbaarheid	Word nooit op die verhoog gesien nie. Slegs die valdeur is sigbaar. Hy kommunikeer deur die mandjie wat hy laat sak
Naambetekenis	Gabriël is die naam van ‘n engel. In die Bybel is Gabriël die draer van goeie tyding. Ironies genoeg bring hierdie Gabriël geen tyding nie, net lyding vir Miem wat alleen moet klaarkom. Miem sê hy het “opgegaan,” wat as ‘n ironiese “hemelvaart” gelees kan word
Agtergrond	Hy het die familieplaas en alle vee tydens die Depressie verloor. Kort nadat hulle na die kleinhoewetjie getrek het, het hy hom uit moedeloosheid na die solder teruggetrek en het sewe jaar lank nie ‘n woord gepraat nie
Simboliese rol	Hy is die afwesige goddelike vaderfiguur, die een vir wie gewag word (soos in die Absurde Teater). Die lig wat van die plafon hang, kan gesien word as “die Lig van Bo.” Sy gille van die solder toon sy eie innerlike kwelling
Ironie	Hy is selfsugtig. Hy wag twee dae voor hy die emmer laat sak. Hy dra niks by nie. Miem hoop hy sal van die solder afkom wanneer Meisie trou, maar ‘n mens wonder of Miem wil hê Meisie moet trou net sodat haar man sal terugkeer

Dramatiese Struktuur van Mis

Mis deur Reza de Wet is ‘n eenbedryf. Dit beteken dit is kompak, het een hooftema, geen lang verwikkelingsfase nie en geen uitgebreide karakterontwikkeling nie. Sleutelkaraktertrekke word vinnig deur dialoog en handeling onthul.

Stadium	Wat Gebeur
Aanloop (Eksposisie)	Ons ontmoet Miem en Meisie, leer hul omstandighede ken, die milieu (arm kombuis, Depressie-era), die tyd (aand van 31 Augustus, vooraand van Lentedag) en die dreigende gevaar. Geleidelik verstaan ons hul vrees
Motoriese moment	Die aankoms van die Konstabel. Dit is die gebeurtenis wat die handeling aan die gang sit. Hy laat dinge gebeur
Verwikkeling	Die Konstabel se uitwerking op elk van die drie vroue. Spanning bou op deur onthullings en interaksies. Gertie se Tant Hannie toneel. Miem se belydenis oor die verlange na haar man. Meisie se verhaal oor die sirkus
Klimaks	Die Konstabel se transformasie teen middernag. Hy draai sy baadjie binnekant buite om ‘n nar te word. Hy kan sien. Meisie verskyn in haar wit voorstellingsrok, kaalvoet
Oop einde	Meisie dans by die agterdeur uit saam met die Konstabel nar. Die sirkusmusiek vul die huis. Ons weet nie wat daarna gebeur nie. Daar is geen ontknoping en geen afloop nie. Die drama eindig op die klimaks

Temas in Mis deur Reza de Wet

Tema	Hoe Dit Voorkom
Bevryding vs onderdrukking (Bevryding vs beswering)	Die sentrale konflik. Miem probeer alle boosheid besweer en Meisie veilig binne hou. Alles buite die huis is “boos.” Meisie smag na vryheid en die sirkus. Die Konstabel word die agent van bevryding. Elke vrou word op ‘n ander manier en tot ‘n ander mate bevry
Calvinistiese skynheiligheid	Miem verteenwoordig streng Calvinisme met sy reëls, tradisies en konvensies. Maar haar gedrag weerspreek haar oortuigings: sy is seksueel gefrustreerd, veroordelend en blind vir haar eie foute. Gertie maak asof sy die sirkus haat maar het self gaan kyk. Die bygeloof pas nie by streng Calvinisme nie
Blindheid vs sig	Loop deur die hele drama. Miem se verswakkende sig weerspieël haar onvermoë om die waarheid te sien. Die Konstabel is fisiek blind maar “sien” meer as enigiemand. Teen middernag kry hy sy sig. Almal anders is “siende blind”
Identiteit	Meisie se naam beteken letterlik net “meisie” met geen eie identiteit nie. Wanneer sy vir die Konstabel haar regte naam vertel (Margareta Johanna) eis sy haar identiteit op. Gertie word kortliks Tant Hannie. Die Konstabel word ‘n nar. Net Miem bly dieselfde
Seksuele frustrasie / onderdrukking	Al drie vroue is seksueel gefrustreerd. Miem se man is al sewe jaar op die solder. Gertie is ‘n ou nooi wat desperaat na manlike aandag soek. Meisie het nog nooit ‘n vryer gehad nie (die mis het Danie Venter weggejaag). Die Konstabel maak iets in elk van hulle wakker
Binneruimte vs buiteruimte	Die benouende, dowwe kombuis verteenwoordig onderdrukking. Die sirkus buite (ligte, musiek, magie) verteenwoordig vryheid. Die venster is Meisie se enigste uitsig op die buitewêreld. Die agterdeur en die hekkie verteenwoordig stadiums van bevryding
Goed vs kwaad	Miem sien die wêreld in absolute. Binne die huis is goed, buite is kwaad. Die sirkus is kwaad. Die Konstabel word ironies as goed gesien (hy is ‘n polisieman). Maar die drama vervaag voortdurend hierdie lyne. Die “veilige” huis is eintlik ‘n tronk. Die “gevaarlike” buitewêreld bied bevryding. Niks is so eenvoudig soos Miem glo nie
Transformasie en die bonatuurlike	Die Konstabel se transformasie van polisieman na nar teen middernag is die sentrale bonatuurlike oomblik. Maar elke karakter ondergaan een of ander vorm van transformasie: Gertie word kortliks Tant Hannie, Meisie verander van onderdanige dogter na vrye danseres, selfs Miem laat haar skans val om haar eensaamheid te bely. Die bonatuurlike word nie gevrees in die drama nie. Dit is die agent van waarheid
Die sensuele en liggaamlike	Fisieke begeerte loop onder die oppervlak van elke interaksie. Miem erken die Konstabel se manlike teenwoordigheid maak gevoelens in haar wakker. Gertie se Tant Hannie dans is openlik sensueel. Meisie se dans aan die einde is sowel geestelik as fisiek. Die mis self is verbind aan vrugbaarheid en die liggaam. Die drama suggereer dat die onderdrukking van die fisieke en sensuele tot vervorming en lyding lei
Sprokieselemente	Die Aspoestertjie parallel: middernag is die magiese uur. Maar anders as Aspoestertjie wat haar identiteit teen middernag verloor, kry Meisie hare. Die Konstabel is die “prins” maar hy neem haar na die sirkus, nie na ‘n bal nie. Die voorstellingsrok stem ooreen met die prinsesrok

Magiese Realisme in Mis

Mis deur Reza de Wet gebruik die styl van magiese realisme (MR). Dit beteken dat die bonatuurlike en die alledaagse vermeng word sonder dat die karakters dit as vreemd beskou. Hier is hoe dit in die drama werk:

• Die doen van die onmoontlike word binne die drama moontlik gemaak
• Die tou wat sak deur die valdeur lyk normaal, maar die vrouens toon geen reaksie vir die vreemde gebeurtenis nie
• Die benerige wit hand van Gabriël word geskets as ‘n monsterfiguur
• Die fratse besit onmenslike eienskappe
• Die Konstabel se onmoontlike sintuie (hy kan deur reuk “sien”)
• Volmaan: tydens volmaan het dinge die vermoë om te transformeer. Sluit aan met die einde van die drama wanneer die Konstabel verander

Afrikaner Calvinisme (AC) in Mis

Die Afrikaner Calvinisme (AC) is die stelsel van moets en moenies waaraan Miem en Gertie vasklou. Volgens AC is die man die hoof van die huishouding. Daarom bly Miem onderdanig aan hom en soek nie ‘n ander man nie. Hier is die AC reëls wat in die drama voorkom:

AC Reël	Hoe Dit in die Drama Voorkom
Nederigheid	Miem verwag van Meisie om nederig en onderdanig te wees
Goeie postuur	Miem sê vir Meisie sy moet regop sit
Een sonde is nie so erg nie	Gertie regverdig haar besoek aan die sirkus deur te sê sy wou net dankbaar wees vir wat sy het
Breë heupe = baie kinders	Miem “veil” Meisie aan die Konstabel deur haar wye heupe vir kindergeboorte te noem
Om te drink is om te doen	Drank word as sondig beskou
Drome kan die toekoms voorspel	Miem glo in voortekens en drome ten spyte van haar “streng Calvinisme.” Dit is eintlik bygeloof, nie Calvinisme nie
Uile voorspel die dood	Miem en Gertie is bang wanneer Meisie vertel sy het ‘n uil hoor roep. Dit is weereens bygeloof vermom as godsdiens

Die Fratse (Die Sirkus “Freaks”)

Gertie vertel oor die fratse wat sy by die sirkus gesien het. Die fratse is belangrik want:

• Dit sluit aan by magiese realisme omdat hulle onmenslike eienskappe besit wat nie werklik is nie
• Terwyl Gertie die storie vertel, leef sy haarself heeltemal in. Sy transformeer in die fratse. (MR: karakters verander in dit wat hulle nie is nie)
• Die fratse fassineer Meisie maar ontstel Miem. Dit wys die verskil tussen die twee: Meisie is oop vir die onbekende, Miem wil dit buite hou
• Die fratse is mense wat “anders” is. Meisie identifiseer met hulle want sy voel ook soos ‘n buitestaander in haar eie lewe

Die Konstabel se Diamantpatrone

Wanneer die Konstabel sy baadjie binnekant buite draai, word ‘n narrepak met swart en silwer diamantpatrone sigbaar. Die kleure is simbolies:

Kleur	Simboliese Betekenis
Swart diamante	Verteenwoordig sy slegte eienskappe en leuens. Hy het die hele aand gemanipuleer. Hy is ‘n “manteldraaier” (letterlik: hy draai sy mantel/baadjie) en ‘n “leuenaar”
Silwer diamante	Verteenwoordig die goeie: bevryding. Net soos die Konstabel vir Meisie die waarheid vertel, verteenwoordig die silwer die bevryding wat hy bring

Let op: hy val om sy nek ‘n mantel. Dit verwys na ‘n “manteldraaier” (iemand wat van kant verander, ‘n leuenaar). Maar dit verwys ook na ‘n hofnar wat altyd die waarheid mag vertel. Net soos die Konstabel vir Meisie die waarheid vertel. Soos ‘n poppemeester beheer hy die vrouens om dinge te doen soos ‘n marionet.

Meisie se Skyndood en Bevryding

Die blommotief verwys na Meisie se maagdelikheid en onskuld, maar ook dat sy soos ‘n blom sal ontluik na ‘n volwasse vrou en sy sal bevry van haar omstandighede word:

• Die aandblom ruik soeter. Die adder seil vinniger deur die gras. Meisie as persoon is reg om oop te maak, maar die probleem met die soet reuk is dat die adder nader kom (die gevaar)
• Meisie plant rose voor haar venster geplant. As die wind reg waai, waai dit die stank van die mis weg. Met ander woorde: blomme simboliseer haar bevryding en mis haar onderdrukking

Meisie se skyndood: Sy is figuurlik dood:

• Hoe langer sy in haar omstandighede bly, hoe meer gaan sy in die binnekant dood
• Verwys deur die uil te hoor
• Die vlieë en brommers is simbole vir haar skyndood. Brommers en vlieë hang om dinge wat dood is, hulle hang om Meisie, want sy is figuurlik dood. Haar haglike en versmoorende omstandighede maak haar siel dood

Eksamenafkortings vir Mis

Hierdie afkortings kan jou help om vinnig notas te maak tydens jou eksamen wanneer jy na spesifieke konsepte verwys:

Afkorting	Betekenis	Voorbeeld
MR	Magiese Realisme	Wanneer die musiek harder word, wanneer die Konstabel transformeer, wanneer die fratse onmenslike eienskappe het
AC	Afrikaner Calvinisme	Wanneer Miem AC reëls afdwing (postuur, nederigheid, bygeloof as godsdiens vermom)
SB	Siende Blind	Miem en Gertie wat kan sien is blind vir die waarheid, maar die Konstabel wat blind is sien die volle waarheid
HD	Horende Doof	Die vrouens vertel dinge wat die waarheid is (soos die redes vir die meisies se verdwynings) maar kies om hulle eie idees daaroor te glo
BM	Blommotief	Wanneer blomme verwys na Meisie se maagdelikheid, onskuld, ontluiking, of bevryding

Ruimte en Milieu in Mis

Binneruimte

Die kombuis is die enigste ruimte wat ons op die verhoog sien. Dit is benouend, swak verlig (olielamp, nie elektrisiteit nie), met ‘n kosstoof, wasbak en ‘n gasdeur om vlieë buite te hou. Daar is ‘n man se hoed sigbaar wat dui op ‘n manlike teenwoordigheid. Alles van hierdie ruimte skree armoede, insluiting en onderdrukking.

Die Solder

Slegs die valdeur is sigbaar. Gabriël woon al sewe jaar daar. Dit is ‘n belangrike simboliese ruimte want “bo” dra konnotasies van die goddelike (God, hemel, die “Lig van Bo”).

Gesuggereerde Buiteruimtes

Ons sien nooit hierdie ruimtes nie, maar hulle word voortdurend gesuggereer deur dialoog, klankeffekte en musiek:

• Die sirkus met sy ligte en musiek staan in direkte kontras met die dowwe, benouende binneruimte. Dit is waarna Meisie smag. Dit is waar vryheid lê
• Die erf is omhein, vol mis, met ‘n kleinhuisie (buitegemaak). Die hekkie verteenwoordig nog ‘n stadium van bevryding. Meisie se reis na vryheid begin hier wanneer sy buite gaan met die Konstabel om die emmer leeg te maak
• Die dorp en rivier word gesuggereer deur verwysings na polisiepatrollies, blaffende honde en Gertie se motordeur
• Die venster is Meisie se enigste uitsig op die buitewêreld. Haar ma het haar gekondisioneer om te glo alles buite die huis is boos. Om deur die venster te kyk is die naaste wat Meisie aan rebellie kom

Tyd in Mis deur Reza de Wet

Tydselement	Betekenis
Die Groot Depressie (1929 tot 1936)	Die kleredrag, meubels en kosstoof vertel ons dit is die Depressie-era. Gabriël het die familieplaas verloor toe banke die verbande opgeëis het. Dis hoekom hulle in armoede op ‘n kleinhoewetjie woon en mis verkoop. Die Depressie het Gabriël na die solder gedryf
31 Augustus	Die vooraand van 1 September, Lentedag. Lente beteken nuwe lewe, groei, nuwe beginne. Albei vorige verdwynings het op hierdie datum gebeur. Die boodskap is dat hierdie meisies “bevry” word van hul verstikkende bestaan om ‘n nuwe lewe te begin. Meisie dans uit in ‘n wit rok: sy begin ‘n nuwe lewe
Nag / Middernag	Die gebeure speel af van aand tot middernag. Middernag is sowel die bose uur as die magiese uur. Die Aspoestertjie verband: Aspoestertjie se koets verander teen middernag. Hier verander die Konstabel teen middernag. Maar anders as Aspoestertjie wat haar identiteit verloor, kry die Konstabel sy ware gedaante en Meisie kry haar vryheid
Die verlede	Daar is voortdurende verwysings na beter tye: toe Pa nog by hulle was, toe hulle nog ryk was, toe Meisie nog nuwe rokke kon kry. Hierdie verlange na die verlede kontrasteer met die ellendige hede en dryf die smag na ontsnapping

Simbole en Metafore in Mis

Simbool	Betekenis
Die sirkus	Vryheid, magie, die irrasionele, alles wat Miem vrees en Meisie begeer. Die sirkusmusiek is die klank van bevryding
Die venster	Meisie se enigste portaal na die buitewêreld. Om daardeur te kyk is haar naaste daad van rebellie
Die wit voorstellingsrok	Reinheid, onskuld, die bruid, nuwe lewe, volwassenheid (deur die kerklike sakrament van Nagmaal). Skakel ook met die sprokie se prinsesrok
Kaalvoet	Die aflê van die aardse, die opneming deur die magiese. Skep ‘n ligtheid en sprookjesagtige kwaliteit aan Meisie se vertrek
Rose	Meisie plant rose buite haar venster om die misreuk te verberg. Die rose verteenwoordig haar poging om skoonheid in haar ellendige bestaan te vind
Die appel	Die Konstabel dra ‘n appel in sy sak. Dit is die verbode vrug wat versoeking en Meisie se “val” na die onbekende voorspel
Die naald en gare	Miem kan nie die naald inryg nie. Dit verteenwoordig haar verswakkende sig en haar figuurlike blindheid vir die waarheid
Die hond Wagter	Ironies genoem “Wagter” maar hy het nie geblaf toe die Konstabel aangekom het nie. Hy is nie regtig ‘n wagter nie
Die emmer	Sowel letterlike menslike afval as die gewig van Gabriël se las op die vroue. Die emmer-episode skep ook die geleentheid vir die Konstabel om alleen met Meisie buite te wees
Ontluikende blomme / lente	Meisie is die blom wat uit die mis groei en volblom bereik deur haar bevryding. Die lentemilieu versterk temas van nuwe lewe en groei
Die uil	Tradisioneel ‘n teken van dood of ongeluk. Meisie het ‘n uil ‘n paar nagte tevore hoor roep. Miem en Gertie behandel dit as ‘n slegte voorteken ten spyte van hul “streng Calvinisme”
Die vlinder / marionet	Die toneelrigtings beskryf Meisie se dans as “soos dié van ‘n marionet.” Studiegidse (LOK, Impaq) vergelyk haar ook met ‘n vlinder wat uit ‘n kokon kruip. Albei beelde werk: die marionet wys dat die Konstabel haar soos ‘n poppemeester beheer, terwyl die vlinder metamorfose van gevangenskap na vryheid verteenwoordig
Vlieë en brommers	Die gasdeur hou vlieë buite wat deur die mis gelok word. Die vlieë verteenwoordig die vuilheid en verval van die huishouding. Hulle word deur dood en afval aangetrek, wat die ellendige lewensomstandighede versterk
Die slang (adder)	Deel van die Tuin van Eden beeldspraak. Die slang verteenwoordig versoeking. Die Konstabel, soos die slang in Eden, verlei Meisie met kennis en vryheid. Die appel wat hy dra voltooi hierdie Bybelse parallel
Die maan	Die maanlig teen middernag skep ‘n boaardse atmosfeer vir die transformasietoneel. Dit skakel met die magiese, irrasionele wêreld wat die Konstabel verteenwoordig
Honde blaf	Die honde in die dorp blaf deur die aand, wat ‘n atmosfeer van onrus skep. Wagter se stilte toe die Konstabel aangekom het word meer beduidend deur die ander honde se geblaf. Die geblaf volg die beweging van iets onsigbaars deur die dorp
Tuin van Eden beeldspraak	Lente, ontluikende blomme, die appel, die slang/versoeking en die “val” van onskuld weerspieël alles die Bybelse Tuin van Eden. Meisie se vertrek weerspieël Eva se keuse om die verbode vrug te eet en die paradys te verlaat (of in hierdie geval, om haar gevangenis te verlaat vir die onbekende)

Blindheid, Oë en Sig in Mis

Die motief van blindheid en sig loop deur die hele drama van Mis deur Reza de Wet en is nog ‘n gewilde eksamenonderwerp:

• Miem kla sy kan nie meer goed sien nie. Meisie moet die naald vir haar inryg. Dit is meer as fisies: dit verteenwoordig haar onvermoë om die waarheid te sien oor hoe sy haar dogter versmoor
• Die Konstabel is fisiek blind, wat baie vreemd is vir iemand in sy beroep. Maar teen middernag kan hy skielik sien. Sy blindheid is die teenoorgestelde van almal anders s’n: hy kan nie fisies sien nie maar hy “sien” meer oor elke persoon as enigiemand
• Miem sê “almal het hulle blind gehou.” Niemand wou sien wat werklik gebeur het nie
• Die Konstabel sê hulle “staar hulle blind teen feite.” Dit skakel ook met die titel “Mis”: almal het dit verkeerd
• Meisie vra die Konstabel of hy die sirkus gesien het en besef dan haar fout. Min weet sy dat hy teen middernag sal kan “sien”
• Tant Salie se pêrels op die oë is ook ‘n teken van blindheid. Sy sien deur drome
• Die uitdrukking “iemand uit die oog verloor” kom voor. Al hierdie mense is siende blind
• Die sonsverduistering wat die Konstabel beskryf is beduidend. Hy het dit as kind beleef maar “sien” dit weer wanneer hy die verhaal vertel, wat bewys dat sy innerlike sig kragtiger is as fisieke visie

Die Sprokieselemente (Aspoestertjie parallel)

Die Aspoestertjie parallel is een van die belangrikste literêre tegnieke in Mis deur Reza de Wet:

Aspoestertjie	Mis
Aspoestertjie leef in armoede en onderdrukking	Meisie leef in armoede omring deur mis, onderdruk deur haar moeder
Die goeie fee verander Aspoestertjie	Die Konstabel verander Meisie deur bevryding
Aspoestertjie dra ‘n pragtige rok na die bal	Meisie dra haar wit voorstellingsrok
Middernag is wanneer die magie eindig	Middernag is wanneer die magie begin (die Konstabel verander)
Aspoestertjie verloor haar identiteit teen middernag (terug na vodde)	Meisie kry haar identiteit teen middernag
Die prins neem Aspoestertjie na ‘n bal	Die “prins” neem Meisie na die sirkus, nie na ‘n bal nie
Aspoestertjie se verhaal het ‘n duidelike gelukkige einde	Mis het ‘n oop einde. Ons weet nie wat daarna gebeur nie

Ander Sprokiesparallelle in Mis

Die Aspoestertjie parallel is die bekendste, maar Mis deur Reza de Wet bevat verwysings na verskeie ander sprokies:

Sprokie	Parallel in Mis
Doringrosie (Sleeping Beauty)	Die raaksteek met die naald. Meisie weier om ‘n vingerhoed te gebruik, asof sy die noodlot uitlok en haarself wil blootstel. Sy plant ook rose onder haar kamervenster om die misreuk te verdryf. Meisie is in ‘n soort “skyndood” (slapende toestand) waaruit sy bevry moet word
Raponsie (Rapunzel)	Gertie maak haar hare los soos Tant Hannie en verkry daardeur gedeeltelike bevryding, net soos Raponsie haar hare uit die toring laat hang het om te ontsnap. Miem kan as die heks gesien word wat Meisie van die res van die wêreld weghou. Raponsie se held word ook blind en kan deur ‘n wonderwerk weer sien, soos die Konstabel. Die prins dring deur ‘n ondeurdringbare doringheining om by Raponsie uit te kom, net soos die Konstabel deur Miem se skans dring
Sneeuwitjie (Snow White)	Sneeuwitjie het die appel geëet. Die Konstabel haal die rooi appel (van verleiding) uit sy sak. Die appel is die vrug van verleiding in die paradys, die eerste versoeking van die mens
Rooikappie en die Drie Varkies	Die Konstabel is die snuffelende wolf in skaapsklere. Soos die wolf hom anders voordoen, dop die Konstabel later die nag ook sy baadjie om en word iets anders as wat hy voorgee. Sy bynaam “Snuf-in-die-neus” versterk hierdie beeld

Jung se Invloed: Animus en Anima in Mis

Die sielkundige Carl Jung het ‘n groot invloed op Reza de Wet se werk gehad. Volgens Jung het elke mens sowel ‘n manlike (animus) as vroulike (anima) kant. Hierdie twee beginsels het nie noodwendig met geslag te doen nie, maar eerder met geestelike ingesteldheid:

Die Manlike Beginsel (Animus)	Die Vroulike Beginsel (Anima)
Behoefte om alles te definieer	Alles is in ‘n proses van wording
Lewe volgens spesifieke reëls en norme	Maak ‘n mens vry
Rasioneel, logies, beheersd	Irrasioneel, intuïtief, droomagtig
Verteenwoordig deur Miem en Gertie	Verteenwoordig deur die Konstabel en Meisie

Die sonsverduistering wat die Konstabel beskryf, is simbolies van hierdie versoening. Die son (manlike, rasionele, Apollo) word deur die maan (vroulike, irrasionele, Artemis) bedek. As die twee saamsmelt, word die mens volledig. Die Konstabel kan bedags (in die son/manlike lig) nie sien nie, maar snags (in die maan/vroulike lig) kan hy sien. Eers in die vereniging van manlike en vroulike word hy ‘n volledige mens.

Memento Mori vs Carpe Diem in Mis

Twee teenoorgestelde filosofieë bots in die drama:

Memento Mori (Onthou dat jy moet sterwe)	Carpe Diem (Pluk die dag)
Verteenwoordig deur Miem en Gertie	Verteenwoordig deur die Konstabel en Meisie
Jy moet rekenskap aflê oor jou aardse sondes	Die lewe is kort, geniet dit terwyl jy kan
Lê alle sinsgenot af en bly op die smalle weg	Bevryding lê in die omhelsing van die lewe
Alles buite die huis is boos en onheilig	Die sirkus, musiek en magie is die lewe self
Middeleeuse lewensbeskouing	Renaissance lewensbeskouing

Gotiese Elemente in Mis

Die drama toon ook Gotiese (Gothic) trekke wat in die eksamen gevra kan word:

• Onheilspellende atmosfeer deur die hele drama
• Die bonatuurlike (die Konstabel se blindheid en transformasie)
• Nagtelike setting (aand tot middernag)
• Die moontlikheid van moord en verkragting
• Seksuele begeerte wat onder die oppervlak lê
• Klem op die groteske (die fratse by die sirkus)
• Patos (die gehoor voel simpatie met die karakters)
• ‘n Beklemmende sfeer wat nie ophou nie
• Die vermenging van die alledaagse met die bonatuurlike
• Die botsing tussen goed en kwaad
• Die Gotiese skurk (Gothic villain): die Konstabel as ‘n aantreklike maar bose verleier en manipuleerder van ‘n naïewe jong meisie

Magiese Getalle in Mis

In die Christelike geloof en die Middeleeue is drie en sewe as heilige of magiese getalle beskou. Reza de Wet speel hierop in:

• Meisie is die derde meisie wat verdwyn (na Rienie en Sannie)
• Die Pa is al sewe jaar op die solder
• Drie (die Goddelike drie-eenheid) en sewe (die skeppingsverhaal, Christus se kruiswoorde) is tradisionele magiese getalle

Die Borstrok as Simbool

Miem vertel die Konstabel dat sy beter voel vandat sy van die borstrok ontslae geraak het wat haar so geknel het. Dit is natuurlik meer as net ‘n onderklere-stuk. Die borstrok is simbolies van die geestelike gekneldheid waaronder Miem leef. Dat sy dit voor ‘n wildvreemde man noem, is deel van die geveinsdheid. Die preutse Miem praat voor ‘n vreemdeling van haar private onderklere. Die feit dat sy “gemakliker” voel sonder dit, suggereer ‘n tydelike innerlike bevryding uit die borstrok van sosio-kulturele onderdrukking.

Toneel vir Toneel Opsomming van Mis (Handelingsgehele)

Die drama word verdeel in afdelings van handeling genoem handelingsgehele. Hier is wat in elkeen gebeur sodat jy die verhaal van begin tot einde kan volg.

Toneel	Wat Gebeur
1	Miem en Meisie sit en maak sakke vir die mis. Gabriël laat die mandjie van die solder sak vir kos. Miem waarsku hulle moet vanaand op hul hoede wees. Meisie wil na die sirkusligte deur die venster kyk maar Miem verbied dit. Miem beloof om Meisie te beskerm. Hulle hoor ‘n motor aankom en voor hul huis stop
2	‘n Ontstelde Gertie kom aan omdat sy nie vanaand alleen wil wees nie. Miem sê ‘n verkragter/moordenaar soek prooi. Rienie Pieterse en Sannie Koen het op presies hierdie datum in die vorige twee jare verdwyn. Gertie vertel hulle van die “freaks” wat sy by die sirkus gesien het. Miem vermoed ‘n verband tussen die sirkus en die verdwynings
3	Die Konstabel kom aan. Hy is blind en gebruik ‘n kierie. Hy beweer hy is gestuur om hulle te beskerm. Miem is agterdogtig maar laat hom in. Sy verhoogde reuksin stel hom in staat om elke vrou te “lees”
4	Gertie en die Konstabel praat alleen. Sy vertel hom van Gabriël op die solder en dat sy ongetroud is. Wanneer Miem ontdek die Konstabel is ongetroud, begin sy Meisie “veil” deur haar goeie eienskappe op te noem (wye heupe vir kindergeboorte, mooi soos ‘n prentjie). Miem en Gertie gaan sodat Meisie en die Konstabel alleen kan wees
5	Meisie vertel die Konstabel dat niemand ooit besoek kom nie (weens die misreuk) en dat sy nooit uitgaan nie. Sy vertel hom haar volle naam, Margareta Johanna, en herhaal dit verskeie kere. Sy bieg haar geheime besoek aan die sirkus waar sy gesien het hoe ‘n man ‘n meisie in ‘n doodskis heel maak en voëls uit ‘n hok vrygelaat het
6	Die emmer word laat sak. Meisie maak die gemors skoon. Die Konstabel bied aan om te help dra na buite. Dit is wanneer hy reël dat Meisie haar wit voorstellingsrok teen middernag moet aantrek. Gertie bied aan om die Konstabel geselskap te hou sodat Miem en Meisie kan slaap
7	Miem hoop Gabriël sal van die solder afkom wanneer Meisie trou. Sy vertel die Konstabel van die verlies van die plaas tydens die Depressie. Wagter die hond het nie geblaf toe die Konstabel aangekom het nie (ironies want sy naam beteken “wagter”)
8	Die Tant Hannie toneel. Gertie vra of sy die Konstabel aan sy ma of sy Tant Hannie herinner. Hy beskryf Tant Hannie: mooi, lang goue hare, ‘n goeie danseres. Gertie boots dit fisiek na, dans suggestief en begin ekstaties ontklee. Wanneer Miem se voetstappe naderkom, gryp sy haar klere en vlug in paniek by die agterdeur uit
9	Miem bieg aan die Konstabel hoe moeilik die lewe sonder ‘n man is. Sy onthou hul laat namiddag wandelings saam. Sy bring vir hom ‘n kombers en begin huil wanneer hy haar goeienag wens
10	Die transformasie. Teen middernag draai die Konstabel sy polisiebaadjie binnekant buite om ‘n blink sy narrepak met silwer en swart diamantpatrone te openbaar. Hy kan nou sien. Meisie verskyn in haar wit voorstellingsrok, kaalvoet. Sy dans eers huiwerig met delikate dansbewegings soos dié van ‘n marionet (volgens die toneelrigtings) en dan met toenemende oorgawe. Sy dans om die tafel, lag, en dans by die agterdeur uit. Die Konstabel maak ‘n ligte buiging en wys haar met ‘n sjarmante handgebaar uit die vertrek. Hy pak sy kierie en gordel in sy sak, klap die gasdeur agter hom toe, kyk ‘n oomblik deur die gaas, en verdwyn in die nag. Die sirkusmusiek swel aan en vul die donker huis

Eksamenvrae vir Mis deur Reza de Wet

Hierdie is die tipe vrae wat in Afrikaans Huistaal Vraestel 2 opduik. Oefen om hulle te beantwoord met die inligting in hierdie studiegids.

Kontekstuele Vrae

• Waaruit kan jy aflei dat Meisie se lewe deur haar ma beheer word? (Antwoord: Sy sit agtuur saans en maak sakke, Miem verbied haar om na die sirkusligte te kyk, Miem sê sy moet regop sit, Miem besluit wanneer sy werk)
• Hoekom is die hond Wagter se naam ironies? (Antwoord: Hy het nie geblaf toe die Konstabel aangekom het nie. Hy is nie werklik ‘n “wagter” nie)
• Is Gertie werklik besorg wanneer sy sê Meisie sal buite koue vat? (Antwoord: Nee. Sy is jaloers op die vriendskap wat tussen Meisie en die Konstabel ontwikkel en wil hê hulle moet inkom)
• Uit watter drie dinge kan jy aflei dat Meisie innerlike konflik ervaar? (Antwoord: Sy weet sy mag nie na die sirkusligte kyk nie maar doen dit tog. Sy weet sy moenie oor die sirkus praat nie maar wag vir enige geleentheid. Sy erken haar ma het haar goed grootgemaak maar sy was ongehoorsaam)
• Hoekom is die woord “fladder” effektief om Meisie se aanvanklike bewegings te beskryf? (Antwoord: Dit herinner aan ‘n vlinder wat uit ‘n kokon kruip, wat skakel met Meisie se ontwaking en bevryding uit haar beperkende omstandighede)

Langvrae (Opstelvrae)

• Bespreek Meisie se karakterontwikkeling van passiewe, gehoorsame dogter tot bevryde jong vrou
• Verduidelik hoe die titel “Mis” op meervoudige vlakke in die drama funksioneer
• Bespreek die rol van die Konstabel as sowel beskermer as bevryder
• Hoe gebruik De Wet die kontras tussen binne- en buiteruimte om spanning te bou?
• Vergelyk en kontrasteer Gertie en Meisie se bevryding deur die Konstabel
• Bespreek die sprokieselemente in die drama en hoe De Wet die Aspoestertjie verhaal omkeer
• Hoe funksioneer blindheid (sowel letterlik as figuurlik) as ‘n motief in die drama?

Die Strydende Magte

Twee kragte bots voortdurend deur die drama en skep die sentrale konflik:

• Beswering van die bose: Miem en Gertie probeer die bose buite hou deur deure en vensters te sluit, te bid en binne te bly. Hulle glo alles buite is gevaarlik
• Bevryding: Meisie smag na die sirkus, na vryheid, na ‘n lewe buite die kombuismure. Die Konstabel word die agent van hierdie bevryding

Elke vrou ervaar een of ander vorm van bevryding deur die Konstabel. Gertie word kortliks bevry deur die Tant Hannie fantasie en dans, maar trek terug wanneer Miem haar onderbreek. Miem word genoeg bevry om te bely dat sy manlike geselskap nodig het. Meisie bereik volle bevryding deur by die deur uit te dans. Gabriël het sy eie bevryding probeer deur na die solder te vlug, maar sy gille suggereer dit was nie suksesvol nie.

Oor die Skrywer: Reza de Wet

Reza de Wet (1952 tot 2012) is in Senekal in die Vrystaat gebore. Sy word beskou as die mees bekroonde Afrikaanse dramaturg. Haar ma was diep betrokke by opvoerings en het haar bekendgestel aan die magiese wêreld van storievertelling. Hierdie liefde vir die magiese, die irrasionele en die droomagtige loop deur al haar werk.

Sy het drama en Engels aan die Universiteit van die Vrystaat studeer en was later ‘n dramadosent aan Rhodes Universiteit in Grahamstad. Die sielkundige Carl Jung het ‘n groot invloed op haar skryfwerk gehad. Die geheimsinnige, magiese manlike bevrydersfiguur wat in baie van haar dramas verskyn, het sy oorsprong in haar Jungiaans-geïnspireerde drome van ‘n bevrydende animus (man). In haar werk strewe sy na balans tussen die manlike en vroulike aspekte (animus en anima) binne elke karakter.

Mis is deel van haar Trits trilogie (Mis, Mirakel, Drif), gepubliseer in 1993. Dieselfde temas van bevryding, onderdrukking, dominante ouer figure en magiese manlike bevryders kom herhaaldelik in haar werk voor. Ander belangrike werke sluit in Diepe Grond, Op dees Aarde, Nag, Generaal, Drie Susters twee en Donker Web.

Sukkel Jy Met Mis Vir Jou Eksamen?

As jy ‘n matriek leerder is en Mis deur Reza de Wet verwarrend voel, is jy nie alleen nie. Die simboliek is gelaagd, die sewe titelbetekenisse oorvleuel, en die eksamen verwag van jou om karakters aan temas aan simbole in jou opstelle te verbind.

By Eden Academy Tutoring werk ek met matriek leerders aan Afrikaanse letterkunde insluitend Mis en Onderwêreld. Ek breek die karakters, temas en simbole af in verteerbare studienotas en gebruik ‘n oudiometode sodat jy kan luister en saamlees op dieselfde tyd. Dit is veral nuttig as jy iemand is wat sukkel om lang tekste te verwerk of ‘n ander benadering tot letterkunde studie nodig het.